Mahmut Makal (1930)

mahmut makal

Yazar, şair ve öğretmen kimlikleriyle bilinen Mahmut Makal, 1930'da Aksaray Gülağaç'ta bir çiftçi ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlköğrenimine köyünde başladıktan sonra 1943'te başladığı Konya'daki İvriz Köy Enstitüsünden 1947'de mezun oldu. Köy Enstitüsündeki yaşamından sonra altı yıl boyunca köy öğretmenliği yaptı.

Mahmut Makal, yazın hayatına şiirle başladı. İlk olarak 1945'te "Türk'e Doğru" ve 1946'da "Köy Enstitüsü" dergilerinde şiirler kaleme aldı. "Varlık Dergisi"ndeki "Köy Notları" ile dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.

Mahmut Makal, 1950'li yıllardaki öğretmenlik gözlemlerini "Bizim Köy" ismindeki kitapta yayımladı. Büyük ses getiren bu kitabı köy edebiyat akımının başlangıcı olarak kabul edilir. Kitabında köyün ekonomik ve sosyal yapısını kötü gösterdiği gerekçesiyle tutuklanıp bir süre cezaevinde kalır. Öğretmenlikten sonra 1953'te Ankara Gazi Enstitüsüne girer ve sonrasında Fransa'ya giderek Avrupa Sosyoloji Merkezinde araştırmalar yapar.

Mahmut Makal, Antalya, Ankara ve Adana'da ilköğretim müfettişliği görevlerinde bulunur. 1971'de İstanbul Sağır ve Dilsizler Okulunda Türkçe öğretmeni olduğu esnada görevi bırakır. 1972'de Venedik Üniversitesinde Türk Dili ve Edebiyatı dersleri verir.

 
Edebi Kişiliği
 
  • Köy edebiyatı akımının öncü kişilerindendir. Hatta Bu akımı başlatan kişi olarak bilinir.
  • "Bizim Köy" romanıyla tanınır. Burada köy gerçeklerini sade, açık, herkesin anlayabileceği bir şekilde anlatır. Bu eseri, köy edebiyatını başlatan eser olarak kabul edilir. 1950 ve 1956 yıllarında UNESCO Dünya Kültürü Hizmet Ödülü'nü bu eseriyle alır.
  • 1967'de UNESCO tarafından dünya gençliğine örnek bir insan olarak seçildi.
  • Eserlerinde bilhassa köy gerçeklerini anlatmaya çalıştığında oldukça sade bir dil kullandı.
  • Eserlerinden bazıları Fransızca, Macarca, Rusça, İtalyanca, Bulgarca, Lehçe, Romence ve İbranice gibi birçok dile çevrildi.
  • Köy gerçeklerini dile getirdiği eserleri üniversitelerde tarım ve ekonomi uzmanları ile sosyologların çalışmalarına konu oldu.
  • Köy kökenli birçok öğretmenin meydana getirdiği eserlerde Mahmut Makal'ın etkisi oldu. Talip Apaydın, Fakir Baykurt, Mahmut Yağmur gibi kişilerin ilk dönem yazılarında bu etki çok net görülür.
  • "Bizim Köy" romanı, öğretmenlik yaptığı Nurgöz köyü ile ilgili gözlemlerini içerir. "Varlık" dergisine gönderdiği mektup ve notlarını sonradan burada toplar.

 

Eserleri
 
Roman

Bizim Köy

Köyümden

Köye Gidenler

 
Ayrıca bakınız


Öz (Saf) Şiir Anlayışını Sürdüren Şiir


Serbest Nazım ve Toplumcu Gerçekçi Şiir


Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir (Memleketçiler)


Birinci Yeni (Garipçiler)


Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şairler


Maviciler


Hisarcılar


İkinci Yeni Şiiri


1960 Sonrası (İkinci Yeni Sonrası) Toplumcu Şiir


1980 Sonrası Türk Şiiri


Cumhuriyet Döneminde Halk Şiiri


Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Anlatmaya Bağlı Metinler (Hikâye-Roman)


Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Göstermeye Bağlı Metinler (Tiyatro)


Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Öğretici Metinler


Ayrıca bakınız


Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme