Güngör Dilmen Kalyoncu

GÜNGÖR DİLMEN KALYONCU (1930-2012)

gungor dilmen kalyoncuOyun yazarı ve dramaturg olarak ön plana çıkan Güngör Dilmen Kalyoncu, 27 Mayıs 1930'da Tekirdağ'da dünyaya geldi. İstanbul İngiliz Ortaokulunda ilk ve ortaokulu, Çapa Lisesinde de ortaöğrenimi tamamladı. Yükseköğrenimini de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Klasik Filoloji Bölümünde okudu. Buradan da 1960'ta mezun oldu.

Gülgör Dilmen Kalyoncu, yazın hayatına "Yücel" dergisinde ilk şiirini yayımlayarak başlar. "Midas'ın Kulakları" oyunu 1959'da Sinema-tiyatro Dergisi'nin açtığı yarışmada birincilik ödülünü alınca tanınmaya başlar. "Midas'ın Kulakları", Gençlik Tiyatrosu ve Ankara Devlet Tiyatrosu'nda sahnelendi.

Güngör Dilmen Kalyoncu, üniversite eğitimini tamamladıktan sonra 1961'de burslu olarak ABD'ye gitti. Yale Tiyatro Okulunda sahne ışığı, dekor ve rejisörlük gibi dallarla ilgilendi. Burada kaleme aldığı "Canlı Maymun Lokantası" oyunu Halkevleri Genel Merkezi'nin Şinasi Efendi Tiyatro Ödülü'ne layık görüldü. Sonrasında Güngör Dilmen Kalyoncu, İsrail ve Yunanistan'da da bir süre tiyatroyla ilgili davetlere katıldı.

Türkiye'ye dönen Güngör Dilmen Kalyoncu, 1964-1966 yılları arasında İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrosu'nun ışıklandırma bölümünde görev yaptı. 1966 yılında İstanbul radyosunda dramaturgluğa başladı. 1967'de "Kurban" oyununu yazdı. Burada Anadolu kadınının dramına dikkat çekti. Yine Midas Üçlemesinin ikinci oyunu olan "Midas'ın Altınları" 1969'da devlet tiyatrosu sahnelerinde gösterime girdi.

Güngör Dilmen Kalyoncu, 1970'te "Anzavur" adlı eseri ile katıldığı Yunus Nadi Senaryo Yarışmasında birincilik ödülünü aldı. Midas üçlemesinin üçüncü oyunu olan "Midas'ın Kördüğümü" oyunu 1975'te devlet tiyatrosunca sahnelendi. 1971'de İngiltere'de Durham Üniversitesinde ders verdi.

1976-1980 yılları arasında İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları'nda dramaturgluk ve Araştırma-İnceleme Bölüm Başkanlığı görevini yürüttü. Ayrıca sırasıyla Anadolu, Boğaziçi ve İstanbul Üniversitesinde hocalık yaptı. 1984'te Yıldız Kenter'in önerisiyle kaleme aldığı "Ben Anadolu" adlı tek kişilik oyunu İngilizce, Almanca ve İtalyancaya çevrildi. Eser, önemli bir oyun olarak ön plana çıktı.

Güngör Dilmen Kalyoncu, 82 yıllık ömrüne onlarca ödül kazanan birisi olarak hatırlanır. Türkiye İş Bankası Tiyatro Ödülü, TDK Oyun Ödülü, İlhan İskender Ödülü, Halkevleri Genel Merkezi Şinasi Efendi Ödülü, Ulvi Uraz Tiyatro Ödülü, İsmet Kuntay Ödülü bunların başlıcalarındandır.

Güngör Dilmen Kalyoncu, 8 Temmuz 2012'de İzmir'de vefat etti. Cenazesi Doğançay Mezarlığı'na defnedildi.


Edebi Kişiliği

  • Öğrencilik yıllarından tiyatro yazarlığına yönelen ve yurt dışında tiyatro eğitimi gören günümüzün önemli oyun yazarlarındandır.
  • Konularını daha çok tarih ve mitolojiden alan Güngör Dilmen Kalyoncu, oyunlarındaki teknikle dikkatleri çekmeyi başarır.
  • Oyunlarında çağın eleştirisini yapar.
  • Absürt tiyatronun Türk edebiyatındaki öncülerindendir.
  • Edebiyatımızın en önemli absürt tiyatro örneği sayılan "Canlı Maymun Lokantası"nda Batı'nın gelişmişlik-gelişmemişlik kavramları ile Doğu'nun madde ve duygu kavramlarını karşı karşıya getirip değerlendirir.
  • Oyunlarının konularını tarih ve mitolojiden alır.
  • Oyunlarında sağlam tiyatro tekniği, şiirsel dil ve evrensellik dikkat çeker.
  • "Midas'ın Kulakları", "Midas'ın Altınları", "Midas'ın Kördüğümü" oyunlarıyla bir "Midas Üçlemesi" oluşturur. Midas üçlemesinde mitolojiden yararlanır.
  • "Midas'ın Kulakları" oyunu ile katıldığı yarışmada birincilik unvanını alır.
  • Güngör Dilmen Kalyoncu'nun ayrıca "İttihat ve Terakki" isminde bir sinema filmi ve "Bağdat Hatun" isminde bir de senaryo çalışması da bulunmaktadır.

Eserleri

Oyun
Ben Anadolu
Deli Dumrul
Galile'nin Günahları
Hâkimiyeti Milliye Aş Evi
Midas'ın Altınları
Midas'ın Kulakları
Midas'ın Kör Düğümü
Canlı Maymun Lokantası
Troya İçinde Vurdular Beni


Ayrıca bakınız


1. Öz (Saf) Şiir Anlayışını Sürdüren Şiir

2. Serbest Nazım ve Toplumcu Gerçekçi Şiir

3. Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir (Memleketçiler)

4. Birinci Yeni (Garipçiler)

5. Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şairler

6. Maviciler

7. Hisarcılar

8. İkinci Yeni Şiiri

9. 1960 Sonrası (İkinci Yeni Sonrası) Toplumcu Şiir

10. 1980 Sonrası Türk Şiiri

11. Cumhuriyet Döneminde Halk Şiiri

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Anlatmaya Bağlı Metinler (Hikâye-Roman)

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Göstermeye Bağlı Metinler (Tiyatro)
Güngör Dilmen Kalyoncu (1930-2012)

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Öğretici Metinler

Ayrıca bakınız


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder