Adalet Ağaoğlu

ADALET AĞAOĞLU (1929)

adalet agaogluRoman ve oyun yazarı olarak ön plana çıkan Adalet Ağaoğlu, 13 Ekim 1929'da Ankara Nallıhan'da dünyaya geldi. Kumaş ticaretiyle uğraşan Hafız Mustafa Sümer'in kızıdır.

İlköğrenimini Nallıhan'da tamamlayan Adalet Ağaoğlu, 1938'de ailesiyle Ankara'ya yerleşti. Ortaöğrenimini Ankara Kız Lisesinde tamamladı. 1950'de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldu. Açılan sınavda Ankara Radyosu'na girmeye hak kazandı.

Yazın çalışmalarına henüz lise yıllarında ilgi duyduğu şiir türüyle başlayan Adalet Ağaoğlu, kısa süre sonra oyun yazarlığına yöneldi. "Ulus" gazetesinde tiyatro eleştirileri yaparak yazarlığa adım attı. Ayrıca "Kaynak" dergisinde şiirleri yayımlandı.

Adalet Ağaoğlu, 1951 yılından sonra uzun bir süre TRT'de çalıştı. Ankara Radyosu'nda göreve başladığı yıl ilk radyo oyunu olan "Aşk Şarkısı"nı kaleme aldı. "Bir Piyes Yazalım" tiyatro oyunu 1953'te Ankara'da sahnelendi. Adalet Ağaoğlu, ayrıca 1960'lı ve 1970'li yıllarda kaleme aldığı oyunlarıyla tanındı.

1973'te ilk romanı olan "Ölmeye Yatmak"ı yayımlar. Bunu "Bir Düğün Gecesi" ve "Hayır" adlı romanları izler. Bu eserleriyle birçok ödül kazanır. 1991'de "Çok Uzak Fazla Yakın" eseriyle oyun yazarlığına dönen Adalet Ağaoğlu yazın çalışmalarına devam etmektedir.


Edebi Kişiliği

  • Modernizmi esas alan sanatçılardandır.
  • Yazın hayatına tiyatro eleştirileriyle başlar. 
  • Roman ve öykü türündeki eserleriyle tanınır. 1973'ten sonra çalışmalarını bilhassa öykü ve romanda yoğunlaştırdı.
  • İlk romanı olan "Ölmeye Yatmak" yayımlanıncaya kadarki geçen sürede sadece tiyatro türünde eserler kaleme alır. Sonra öykü ve romana yönelir.
  • Ülkemizin farklı, çalkantılı dönemleri ve bu dönemlerin bireylerin yaşamı üzerindeki etkilerini incelemeye çalışır.
  • Romanlarında iç monolog, geriye dönüşler gibi farklı tekniklerden yararlanır.
  • Roman türü dışında hikâye, oyun, deneme ve anı türlerinde eserler kaleme aldı.
  • Yazın hayatının bazı devirlerinde "Remüs Tealada" ve "Parker Quinck" gibi takma adlar kullanır.
  • "Ölmeye Yatmak" romanında kadının özgürleşmesi sorununu ve 1938-1968 yılları arasının toplumsal panoramasını yansıtır. Bunları "Doçent Aysel"in şahsında anlatır.
  • "Bir Düğün Gecesi" romanı "Ölmeye Yatmak" romanının devamı niteliğindedir. Eserde, 1970'li yılların Türkiye'sini bir düğüne katılan davetliler üzerinden anlatır.
  • Adalet Ağaoğlu, yazın çalışmalarıyla birçok başarıya imza attı. "Üç Oyun" adlı yapıtıyla 1974 Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü'nü; "Yüksek Gerilim" öyküsüyle 1975 Sait Faik Hikaye Armağanı'nı; "Bir Düğün Gecesi" ile 1979 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü ile 1980 Orhan Kemal Roman Armağanı'nı; "Çok Uzak Fazla Yakın" oyunuyla da 1980 Madaralı Roman Ödülü'nü kazandı. Adalet Ağaoğlu, ayrıca 1995 Cumhurbaşkanı Kültür ve Edebiyat Büyük Ödülü'nün de sahibidir.

Eserleri

Roman
Bir Düğün Gecesi
Ölmeye Yatmak
Hayır
Ruh Üşümesi
Yaz Sonu
Fikrimin İnce Gülü

Öykü
Hadi Gidelim
Yüksek Gerilim
Sessizliğin İlk Sesi

Oyun
Tombala
Evcilik Oyunu
Çatıdaki Çatlak
Kendini Yazan Şarkı
Çok Uzak Fazla Yakın
Sınırda Aşk-Kış-Barış


Ayrıca bakınız


1. Öz (Saf) Şiir Anlayışını Sürdüren Şiir

2. Serbest Nazım ve Toplumcu Gerçekçi Şiir

3. Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir (Memleketçiler)

4. Birinci Yeni (Garipçiler)

5. Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şairler

6. Maviciler

7. Hisarcılar

8. İkinci Yeni Şiiri

9. 1960 Sonrası (İkinci Yeni Sonrası) Toplumcu Şiir

10. 1980 Sonrası Türk Şiiri

11. Cumhuriyet Döneminde Halk Şiiri

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Anlatmaya Bağlı Metinler (Hikâye-Roman)
Adalet Ağaoğlu (1929)

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Göstermeye Bağlı Metinler (Tiyatro)

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Öğretici Metinler

Ayrıca bakınız


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder