Ömer Bedrettin Uşaklı

ÖMER BEDRETTİN UŞAKLI (1904-1946)

omer bedrettin usaklıŞairlik kimliğiyle öne çıkan Ömer Bedrettin Uşaklı, 24 Ağustos 1904'te Uşak'ta dünyaya geldi. Sivas kadısı Ömer Efendi'nin oğludur. İlköğrenimini Uşak'ta, ortaöğrenimini Sivas'ta tamamladı. 1924'te İstanbul Kabataş Erkek Lisesini, 1927'de Mülkiye Mektebini (Siyasal Bilgiler Fakültesini) bitirdi.

Ömer Bedrettin Uşaklı, öğrenimini tamamladıktan sonra memurluğa başladı. Bursa'da maiyet memuru olarak görev yaptıktan sonra Mudanya kaymakamı vekilliğine atandı. 1928'den sonra kaymakam oldu. Manavgat, Ünye, Şavşat ve Edremit ilçelerinde görev yaptı. Sonra mülkiye müfettişliğine atandı. 1943'te de Kütahya'dan milletvekili seçildi.

Ömer Bedrettin Uşaklı, yazın hayatına şiirle başladı. İlk şiirlerini "Milli Mecmua"da yayımlayarak ismini duyurdu. "Hayat" ve "Varlık" dergilerinde şiirlerini yayımladı. Şiirleri birçok kişi tarafından bestelenir. Kaptanzade Ali Rıza Bey ve Cevdet Çağla'nın yaptığı "Yıldızların Altında", "Eğilmez Başın Gibi", "Kapıldım Gidiyorum" besteleri halkça sevilir ve bestelenir. 

Ömer Bedrettin Uşaklı, 24 Şubat 1946'da İstanbul'da öldü.


Edebi Kişiliği

  • Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı'nın memleketçi şairleri arasında yer alır.
  • Anadolu ve coğrafyasına âşık olmuşçasına bunları eserlerinde işler. Özellikle Anadolu'da görev yaptığı yıllarda tanıdığı yerler ve gözlemleri şiirine kaynaklık eder. Gezip gördüğü yerleri adeta pastoral bir güzellikle mısralaştırır.
  • Halk şiirimizin geleneğinden yararlanarak hece ölçüsü ile şiirler yazar.
  • Sanatı "Beş Hececiler"i andırır. Özellikle Faruk Nafiz Çamlıbel'i çağrıştırır. 
  • "Anadolu Şairi" olarak ün yapar.
  • Anadolu, deniz, doğa güzellikleri, gurbet, özlem, ölüm ve tarihi konular şiirlerindeki başlıca temaları oluşturur.
  • Şiirlerinde, Munzur Dağları, Manavgat Nehri, Çoruh Nehri'nin azgın suları, halıcı kızlar, tütün işçileri, portakal bahçeleri gibi Anadolu'nun dört bir tarafı resmedilir.
  • Türk şiirine denizi sokar. Onda deniz; uzaklaşma ve mutluluğu temsil eder.
  • Şiirlerinde hassas, samimi bir söyleyiş göze çarpar. Oldukça sade, duru ve temiz Türkçe ile şiirlerini kaleme alır.
  • Ailesini ve çok sevdiği kızını kaybetmesi onu hüzne ve iç duyarlılığa yönlendirir.
  • Son dönemlerinde çağdaş Fransız şiirinden yararlandı.
  • "Sarıkız Mermerleri" ismindeki şiir kitabını kızına adar.
  • "Yıldızların Altında", "Kapıldım Gidiyorum", "Eğilmez Başın Gibi" başta olmak üzere birçok şiiri sonraki zamanlarda bestelenir.


Eserleri

Şiir
Deniz Sarhoşları
Efe'nin Bayramı
Deniz Hasreti
Yayla Dumanı
Sarıkız Mermerleri


Ömer Bedrettin'in Şiirlerinden Örnekler

Örnek 1

SARIKIZ MERMERLERİ

Afrodit, aşk tahtını kurmuş yüksek başında, 
Yakubun rüyasından sanki iz var taşında...
 
Şahikanda yaşamış efsane dünyaları,
 
Senden birer parçaymış kainatın dağları...
 
Yalçın tepelerinde kartal saklı yuvalar,
 
Eteğinde Aşil'den ses veren Truvalar;
 
Binbir çiçek açarken ormanlarında yer yer,
 
Saçlarını tararmış körfezinde periler...
 
Bahar, meşalelerle sende alkışlanırmış,
 
Yapraklar solarken de başında ağlanırmış...
 
Venüs, şen sahilinde yatarmış kumsallara,
 
Her taşın bir taç gibi sunulmuş krallara...
 
İlyad'ı çamlarının dibinde yazmış Homer,
 
Lesbos'tan akşamları seyretmiş seni Bodler...
 
Barbaros, göklerinde tanımış ülkelerini,
 
Yeşil ormanlarında yapmış gemilerini...
 
Sarıkız'ın derdiyle çatlamış kayaların,
 
Sarıkız'ı anarak esiyormuş rüzgarın...
 
Taşında ve suyunda ağlıyor onun sesi,
 
Zümrüt tepelerinde türkmenlerin kabesi...
 
Mağrur güzelliklerin ruhunda ve tenimde,
 
Senin yüksek başından dileğim var benim de...
 
Bir şey istemiyorum, ne çiçek, ne de çemen...
 
Ne dağ çileklerinden, ne beyaz çam balından,
 
Ne gemiler yapılan o kızıl çam dalından...
 
Ne ceylan, ne de ince türkmen dilberlerinden...
 
Bir parça istiyorum meşhur mermerlerinden...
 
Ne üstüne destanlar, sevdalar yazmak için;
 
Ne şekilsiz derdime bir şekil kazmak için...
 
Fıskiyeli havuzlar, heykeller kurmuyorum;
 
Mermerinden saraylar yapıp oturmuyorum;
 
Bir şelale parçası, bir kevser ister gibi,
 
Onu çürütmeyecek bir cevher ister gibi;
 
Bir parça istiyorum meşhur mermerlerinden...
 
Ne ceylan, ne de ince türkmen dilberlerinden;
 
Sarıkız'ın gözyaşı damlamış bir yerinden
 
Bir parça istiyorum meşhur mermerlerinden...
 
Toprağına gömdüğüm bir dağ sümbülü için,
 
Eteğine koyduğum bir küçük ölü için...

Ömer Bedrettin Uşaklı


Örnek 2

DENİZ SARHOŞLARI

Köpükten omuzları birbirine dayanmış 
Yüksek, mağrur başları akşam rengiyle yanmış
 
Sahile koşuyorlar bak deniz sarhoşları!..
 

Bazen yırtık yelkenli bir sandala çarparak
 
Bazen ufkun kıpkızıl şarabına taparak
 
Gitgide coşuyorlar bak deniz sarhoşları!..
 

Rüzgarların ıslığı en yakın yoldaşları
 
Yıllarca dövünerek içi yenmiş taşları
 
Bir anda parçalayıp doyacak bu sarhoşlar!..
 

Çılgın gönüllerinde aşkın en büyük kini
 
Yosunlu kayaların o yeşil gözlerini
 
Deli aşıklar gibi oyacak bu sarhoşlar!..
Ömer Bedrettin Uşaklı


Örnek 3

DENİZ HASRETİ

Gözümde bir damla su deniz olup taşıyor 
Çöllerde kalmış gibi yanıyor, yanıyorum 
Bütün gemicilerin ruhu bende yaşıyor 
Başımdaki gökleri bir deniz sanıyorum 

Nasıl yaşayacağım ey deniz senden uzak 
Yanıp sönüyor gözlerimde fenerin 
Uyuyor mu limanda her gece sallanarak 
Altından çivilerle çakılmış gemilerin? 

Sevmiyorum suyunda yıkanmamış rüzgarı 
Dalgaların gözümde tütüyor mavi, yeşil... 
İçimi güldürmüyor sensiz ay ışıkları 
Ufkunda yükselmeyen güneşler güneş değil 

Bir gün nehirler gibi çağlayarak derinden 
Dağlardan, ormanlardan sana akacak mıyım? 
Ey deniz, şöyle bir gün sana bakacak mıyım 
Elma bahçelerinden, fındık bahçelerinden?


Ömer Bedrettin Uşaklı

Ayrıca bakınız


1. Öz (Saf) Şiir Anlayışını Sürdüren Şiir

2. Serbest Nazım ve Toplumcu Gerçekçi Şiir

3. Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir (Memleketçiler)
Ömer Bedrettin Uşaklı (1904-1946)

4. Birinci Yeni (Garipçiler)

5. Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şairler

6. Maviciler

7. Hisarcılar

8. İkinci Yeni Şiiri

9. 1960 Sonrası (İkinci Yeni Sonrası) Toplumcu Şiir

10. 1980 Sonrası Türk Şiiri

11. Cumhuriyet Döneminde Halk Şiiri

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Anlatmaya Bağlı Metinler (Hikâye-Roman)

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Göstermeye Bağlı Metinler (Tiyatro)

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Öğretici Metinler

Ayrıca bakınız



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder