Pertev Naili Boratav

PERTEV NAİLİ BORATAV (1907-1998)

pertev naili boratavHalk bilimi ve folklor araştırmacısı olarak ön plana çıkan Pertev Naili Boratav, 02 Eylül 1907'de Gümülcine'de dünyaya geldi. Annesinin anlattığı masallarla büyüdü. Çocukluk yılları babasının kaymakam olarak görev yaptığı Gülşehir, Develi ve Mudurnu'da geçti.  1924'te İstanbul Kumkapı Fransız Kolejinde liseye başladı. Daha sonra 1927'de İstanbul Erkek Lisesini bitirdi. 

Lisenin son sınıfındayken Mudurnu halk türkülerini bir araya getirerek ömrü boyunca sürdüreceği folklor çalışmalarına başladı. 1930'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. Bir süre asistanlık ve öğretmenlik yaptı. Daha sonra Halk Edebiyatı üzerine ihtisas yapıp önce doçent sonra profesör unvanını aldı. 1945'te Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü'nde Sabahattin Eyüboğlu ile birlikte geleceğin öğretmenlerine folklor derlemeleri ile ilgili eğitim verdi.

Pertev Naili Boratav, "Yurt" ve "Dünya" dergilerinde çıkan incelemeleri nedeniyle soruşturma geçirir. Siyasi baskıya maruz kalır ve CHP iktidarı döneminde görevine son verilir. Bir süre işsiz kalan Boratav, 1948'de yurt dışına gitti. ABD, Almanya ve Fransa'da çalıştı. Burada Stanford Üniversitesi Türkiye bölümünü kurdu. Türk folklorunu Batıda tanıtmak amacıyla yapıtlarını Fransızca, Macarca ve Almanca yayımladı. Paris'te yükseköğrenim kurumlarında öğretim üyeliği yaptı. 

Pertev Naili Boratav, ölene kadar CNRS'de çalıştı. Halk Edebiyatı ile edebiyat ilişkilerini Müller, Goethe, Heine gibi ünlü Alman şairlerinden aldığı örneklerle incelemeye çalıştı. 1972'de Fransa Bilimsel Araştırmalar Ulusal Merkezi'nin ödülünü aldı. "Folklor ve Edebiyat" isimli yapıtıyla da Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü'nü kazandı. Ayrıca T.C. Kültür Bakanlığı Ödülü'nü aldı.

Pertev Naili Boratav, ilk yapıtı olan ve Türk halk hikâyeleri saz şairlerine ait metin ve tetkiklerden oluşan "Köroğlu Destanı"nı 1931'de yayımladı. "Ülkü", "İnsan", "Yurt ve Dünya" ile "Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi" dergilerinde yazılar kaleme aldı. 2000 masal, 40 halk hikâyesi, çocuk oyunları, şarkılar, türküler, oyunlar, fıkra ve şiirlerden oluşan zengin bir arşiv kuran Pertev Naili Boratav, 16 Mart 1998'de Fransa Paris'te hayata veda etti.


Edebi Kişiliği

  • Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı'nda halk bilimci ve folklorcu olarak ön plana çıkar.
  • Türk folkloru ve Halk Edebiyatı ile ilgili yaptığı çalışmalarıyla bilinen Pertev Naili Boratav, 200 masal 40 halk hikâyesi, türküler, tiyatrolar, çocuk oyunları, fıkralardan oluşan zengin bir arşiv kurar.
  • Türk kültürünün kaynakları arasında Halk Edebiyatı'nı en önemli kaynak olarak gösterir.
  • Anadolu halk kültürü araştırmalarında âşıklık geleneğine yönelir.
  • Âşıklık geleneği ve Anadolu kültürü araştırmaları üzerinde önemli çalışmalar yapar.
  • Nasreddin Hoca fıkralarını derler. "Nasreddin Hoca" isminde bir kitabı da vardır.

Eserleri

İnceleme
Folklor ve Edebiyat
Gökoğlu Destanı
İzahlı Halk Şiiri Antolojisi
Az Gittik Uz Gittik
100 Soruda Türk Folkloru
Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyeciliği
Zaman Zaman İçinde


Ayrıca bakınız


1. Öz (Saf) Şiir Anlayışını Sürdüren Şiir

2. Serbest Nazım ve Toplumcu Gerçekçi Şiir

3. Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir (Memleketçiler)

4. Birinci Yeni (Garipçiler)

5. Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şairler

6. Maviciler

7. Hisarcılar

8. İkinci Yeni Şiiri

9. 1960 Sonrası (İkinci Yeni Sonrası) Toplumcu Şiir

10. 1980 Sonrası Türk Şiiri

11. Cumhuriyet Döneminde Halk Şiiri

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Anlatmaya Bağlı Metinler (Hikâye-Roman)

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Göstermeye Bağlı Metinler (Tiyatro)

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Öğretici Metinler
Pertev Naili Boratav (1907-1998)

Ayrıca bakınız


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder