İçerik (Konu)

İÇERİK (KONU)

Sanat yapıtlarının anlattıklarının bilgisini içeren yargılardır. Eserde işlenen duygu, düşünce ve hayallere içerik denir. Kısacası eserin konusudur. "Anlatılan nedir?", "Sanatçı ne anlatıyor?" sorularının cevabıdır. Yapıtların içeriğiyle ilgili bilgi veren cümlelere de içerik cümleleri denir.

İçerik (Konu) ile İlgili Açıklamalı Örnek Cümleler

Örnek 1

Sanatçı son yapıtında köydeki çocukluk günlerini anlatmış. 

Cümlede eserin içeriğiyle ilgili bilgi verilmiştir. Sanatçı "Ne anlatmış?" sorusunu sorduğumuzda; "köydeki çocukluk günlerini" cevabını alırız. Bu da içeriktir. Dolayısıyla cümle içerik cümleleri içerisinde yer alır. 

Örnek 2

Şair, bu şiirinde bağımsızlığımıza giden yoldaki sancıları ele almış. 

Sanat yapıtlarının anlattıklarının bilgisini içeren yargılara içerik denir. "Sanatçı neyi anlatıyor?" sorusunu sorduğumuzda "bağımsızlığımıza giden yoldaki sancıları" cevabını alırız. Bu da içerikle ilgilidir. Dolayısıyla cümle bir içerik cümlesidir.

Örnek 3


Karabibik'te; bir çift öküz sahibi olmaya çalışan tek çocuk sahibi dul bir çiftçinin başından geçen olaylar anlatılır.

"Anlatılan nedir?" sorusunu sorduğumuzda "bir çift öküz sahibi olmaya çalışan, tek çocuk sahibi dul bir çiftçinin başından geçen olaylar" cevabını alırız. Bu da içerik ile ilgilidir. Cümle de haliyle içerik cümleleri içerisinde yer alır.

Örnek 4

Bir subay kızı olan Feride ile teyzesinin oğlu Kamuran'ın aşkını anlatır Çalıkuşu eserinde Reşat Nuri.

Cümlede eserin içeriğiyle bir bilgi verilmiştir. "Sanatçı neyi anlatıyor?" sorusunu sorduğumuzda "bir subay kızı olan Feride ile teyzesinin oğlu Kamuran'ın aşkı" cevabını alırız. Dolayısıyla cümleyi içerik cümleleri içerisinde değerlendirmeliyiz. 

Örnek 5

Cahit Sıtkı Tarancı'nın şiirlerinde ölüm korkusu çok fazla yer alır.

"Anlatılan nedir?" sorusunu sorduğumuzda "ölüm korkusu" cevabını alırız. Bu tip sorularda iki soru sorulur. "Nasıl?" sorusu üslup; "ne?" sorusu içerik ile ilgilidir. Bu sebeple cümle içerik cümleleri içerisinde değerlendirilir.

Örnek 6

Son romanında bir kadının hayata yeniden dönüşünü anlatır.

İçerik; sanat yapıtlarının anlattıklarının bilgisini içeren yargılardır. Eserde işlenen duygu, düşünce ve hayallerdir. Kısacası eserin konusudur. "Anlatılan nedir?", "Sanatçı neyi anlatıyor?" sorularını sorduğumuzda "bir kadının hayata yeniden dönüşü" cevabını alırız. Dolayısıyla cümle içerik cümleleri içerisinde değerlendirilir.

Örnek 7

Fuzuli'nin eserlerinde işlediği en önemli kavram aşktır.

"Sanatçı neyi anlatıyor?" sorusunu sorduğumuzda "Sanatçı, aşkı anlatıyor" cevabını alırız. Aşk, konuyu oluşturuyor. Bu da içeriktir. Cümle de böylece içerik cümleleri içerisinde yer alır.

Örnek 8

Anadolu; coğrafyasıyla, güzellikleriyle onun eserlerini süsler.

"Anlatılan nedir?" sorusu sorulduğunda "Anadolu'nun coğrafyası ve güzellikleri" cevabı alınır. Bu da içerik ile ilgili bir ifadedir. Dolayısıyla cümle de içerik cümleleri içerisinde yer alır.

Örnek 9

Bir dağ köyünde yaşayan yalnız bir kadının maceralarını anlatır bu eser.

İçerik; sanat yapıtlarının anlattıklarının bilgisini içeren yargılardır. Eserde işlenen duygu, düşünce ve hayallerdir. Kısacası eserin konusudur. Bu cümlede de "Anlatılan nedir?" sorusunu sorduğumuzda "bir dağ köyünde yaşayan yalnız bir kadının maceraları" cevabını alırız.

Örnek 10

Osmanlının son döneminin fotoğrafıdır bu son eseri.

"Sanatçı neyi anlatıyor?" sorusunu sorduğumuzda "Osmanlının sön dönemi" cevabını alırız. Bu da içerik demektir. Dolayısıyla cümle içerik cümleleri içerisinde yer alır.

İÇERİK VE ÜSLUP CÜMLELERİ ARASINDAKİ FARKLAR

  • İçerik cümleleri sanat yapıtının özünü esas alırken; üslup cümleleri dil ve anlatımı esas alır.
  • İçerik cümleleri  "Ne anlatıyor?" sorusunun cevabını içerirken; üslup cümleleri "Nasıl anlatıyor?" sorusunun cevabını içerir.
  • Eserde işlenen duygu, düşünce ve hayaller içerikle ilgiliyken; bunların işleniş şekli üslup ile ilgilidir.

İçerik ve Üslup Cümleleri Arasındaki Farklar İlgili Açıklamalı Örnek Cümleler 

Örnek 1

Asya'nın bozkırlarında iz süren isimsiz kahramanların öyküsünü kaleme almış son yapıtında. (İçerik cümlesi)

"Sanatçı neyi anlatıyor?" sorusunu sorduğumuzda "Asya'nın bozkırlarında iz süren isimsiz kahramanların öyküsünü" cevabını alırız. Bu da içerik ile ilgili olduğu için cümle de içerik cümleleri içerisinde değerlendirilir.

Yazar, kahramanların öyküsünü sade, açık ve akıcı bir dille anlatır. (üslup cümlesi)

"Nasıl anlatıyor?" sorusunu sorduğumuzda "sade, açık ve akıcı bir dil ile" cevabını alırız ki bu da cümlenin dil ve anlatımı ile ilgilidir. Dolayısıyla cümlede üslup ön plana çıkmıştır.

Örnek 2

Yahya Kemal'in eserlerinde İstanbul her açıdan yer alır. (içerik cümlesi)

"Sanatçı neyi anlatıyor?" sorusunu sorduğumuzda  "İstanbul" cevabını alırız. Bu da içerikle ilgilidir. Dolayısıyla cümleyi içerik cümleleri içerisinde değerlendirmeliyiz.

Yazarın tekdüze anlatımı eserin içeriğine gölge düşürmüştür. (üslup cümlesi)

"Nasıl anlatıyor?" sorusunu sorduğumuzda "tekdüze" cevabını alırız. Bu da etkileyicilikten uzak anlamına gelir. Yani eserin dil ve anlatımı amaçlandığından cümle bir üslup cümlesidir.


Örnek 3

Ünlü sanatçı son yapıtını anılarına ayırmış. (içerik cümlesi)

Sanat yapıtlarında işlenen duygu, düşünce ve hayallere içerik denir. İçerik kısacası eserin konusudur. "Anlatılan nedir?" sorusunu bu cümleye yönelttiğimizde "anıları" cevabını alırız. Bu da içerikle ilgili bir durum olduğu için cümle de içerik cümleleri arasında değerlendirilir.

Yazarın soyut anlatımı ve uzun cümle merakı yapıtını tozlu raflara mahkûm etmiştir. (üslup cümlesi)

Üslup cümlelerinde en önemli husus cümlede cevap bekleyen  "Nasıl Anlatıyor?" sorusudur. Bu cümle için de bu soruyu sorduğumuzda "soyut anlatım ve uzun cümle" cevabını alırız. Bu da eserin dil ve anlatımıyla ilgilidir. Dolayısıyla cümlede üslup ön plana çıkmıştır.
  
SORU 1    

(I) Yaşadığı dönemin şiir anlayışından uzaklaşarak uçlarda dolaşan, alışılmadık bağdaştırmaları 
ve imgeleriyle zaman zaman, bilinen söylemin dışına taşan şair, sürekli yenilikler peşinde 
koşmuştur. (II) Karşılaştığı insanlık durumlarına yeni duygu ve anlamlar yükleyerek onları 
yeniden yazmıştır. (III) Şiirlerini oluştururken boş alanlar bırakmış, uzun dizeleri kırmıştır. (IV) 
Şiirde bir yenilik gerçekleştirmek için dilin yerleşik söz değerlerini olduğu gibi kullanmaktan 
kaçınmış, dili yeniden kurmaya yönelmiştir. (V) Şiirlerinin çoğunda, çok anlamlı sözcükler 
kullanarak değişik çağrışımlar uyandırmıştır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi, sözü edilen şairin şiirlerinin 
içeriğiyle ilgilidir? (2011/YGS)

A) I                    B) II                     C) III                  D) IV                 E) V


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder