Özlem

ÖZLEM

Bir kişiyi, bir şeyi görme, ona kavuşma isteği duymaya özlem denir. Özlem, geçmişte yaşanan anların yeniden aynısını veya benzerini yaşama isteğidir. Kısacası "nostalji"dir. Genellikle "köy", "çocukluk yılları" ve "geçmiş" ile ilgili cümleler özlem cümleleri olarak değerlendirilir. Özlem cümleleri bir özlemi içerdiklerinden çoğunlukla ünlem işareti (!) ile biterler.

Öneri ile İlgili Açıklamalı Örnek Cümleler

Örnek 1

Yaylalarında köyümüzün koyun kuzu meler mi ki…

Cümlede geçmişe çok güçlü bir hasret, hasret duyduğu yerlere de kavuşma isteği ön plana çıkmıştır. Güzel bulduğu şeyleri bir daha yaşamak istemektedir. Özlem cümleleri genellikle köy, çocukluk yılları ile ilgilidir. Dolayısıyla bu cümle de özlem cümleleri arasında yer alır.

Örnek 2

Ah nerede o eski bayramlar!

"Ah" ünlemi tek başına şiddetli bir özlemi, hasreti içerir. "Eski bayramlar" kelime grubu da özlem ile ilgili bir duyguyu yansıtır. Cümlede, eski bayramların çok güzel olduğu günümüz bayramlarında ise bu güzelliğin kaybolduğu anlatılmaya çalışılmaktadır. Kısacası eskiye şiddetli bir özlem söz konusu olduğu için cümle, özlem cümleleri içerisinde yer alır.

Örnek 3

Hani o eteklerinde gül kopardığımız dağlar.

Özlem; bir kişiyi veya bir şeyi görme, ona kavuşma isteği duymadır. Geçmişte yaşanan anların yeniden aynısını veya benzerini yaşama isteğidir. Bu cümlede de çok güçlü bir özlem dile getirilmiştir. "-dı" görülen geçmiş zaman kipinin yüklemde yer alması da bir ipucudur çünkü özlem cümleleri daha çok geçmişle ilgili cümlelerdir.

Örnek 4

Annemin son bir kez elini öpebilsem!

Cümlede bir hasret dile getirilmektedir. "Anne" zaten hasretin diğer ismidir. Özlem cümleleri içerisinde geçen ve en çok özlenilen kişilerden biri "anne"dir. Cümlede çok güçlü bir hasret dile getirilmiştir. Öyleyse cümle, özlem cümleleri arasında yer alır.

Örnek 5

Köyümüzün baharları o körpecik kuzuları burnumuzdan tütmez mi hiç?

Özlem cümleleri içerisinde "köy" önemli bir kavram olarak karşımıza çıkar. "Burnundan tütmek" deyimi de zaten "çok özlemek" anlamındadır. Köydeki bahar ayı ve bu ayda doğan o güzelim kuzucuklar için müthiş bir özlem söz konusudur. Cümle de haliyle özlem cümleleri içerisinde yer alır.

Özlem Cümleleri ile İlgili Alıştırmalar

Örnek 1
Ne türküler yakardık çocuklukta kırlarda biz!
İpuçları:

Örnek 2
Annemin son bir kez ellerini öpebilsem!
İpuçları:

Örnek 3
Nerede kaldı o eski çocukluk günlerimiz!
İpuçları:

Örnek 4
Çoban çeşmesinin suyu akar mı ki o dağlarda?
İpuçları:

Örnek 5
Köyüm, memleketim, çocukluğum ah nerede o eski günler! 
İpuçları:

Örnek 6
Murat Nehri yorgun yorgun akarken biz şarkılar eşliğinde balık avlardık bir zamanlar.
İpuçları:

Örnek 7
Baharda leylekleri ağırlardık evimizin damında.
İpuçları:

SORU 1

Aşağıdaki cümlelerden hangisi özlem cümleleri arasında değerlendirilemez?

    A) Çiçekler bir başka açardı Muş Ovası'nın uçsuz bucaksız düzlüğünde.
    B) Dertsiz tasasız o günlerimiz nerede kaldı behey!
    C) Anneciğim! Gülüşünü özledi gözlerim. N'olur çık gel.
    D) Köyümüzün gençleri günden güne farklı davranışlar sergiliyorlar. 
    E) Duygularımı bulutlara yükleyip seher rüzgârlarıyla uğurladım memleketime.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder