Gazavatname

GAZAVATNAME

Din uğrunda yapılan savaşların anlatıldığı manzum ve düzyazı şeklindeki yazılara gazavatname denir. Gazavatnameler, orduların yaptıkları savaş, kahramanlık ve zaferleri anlatır.

Gazavatnameler, 15. yüzyıldan itibaren yazılmaya başlanmıştır. 16. yüzyıldan itibaren ise savaşların zaferle neticelenmesinden dolayı bu türün yazımı oldukça önemli bir gelişme kaydetmiştir.

Gazavatnameler, belirli bir devre ışık tuttuğundan ve içeriğindeki ayrıntıdan tarih için büyük önem taşıyan bir türdür.

Arap edebiyatında "magazi" olarak adlandırılır.

Kâşîfi'nin "Gazaname-i Rum"u bu türün önemli bir örneğini oluşturur. İslam edebiyatında ise Vakidi'nin "Kitabü'l Megazi" eseri ünlüdür.

Gazavatnameler, konuları bakımından üç bölüme ayrılmışlardır:

1. Herhangi bir padişahın hayatını ve onun zamanında yapılan seferleri anlatan gazavatnameler. Süleymannameler ve Selimnameler gibi.

2. Vezirlerden birinin veyahut ün yapmış bir komutanın savaşlarını anlatan gazavatnameler. Köprülü Fazıl Ahmet Paşa, Barbaros Hayrettin Paşa gibi kişilerin yaptıkları seferleri anlatan gazavatnameler bu türdendir.

3. Herhangi bir seferi veyahut bir kalenin alınmasını betimleyen gazavatnameler. Bağdat Seferi, Preveze Deniz Savaşı gibi.

Osmanlı devletinde gerilemenin başlamasıyla zaferlerin kesilmesi gazavatname türünü de etkilemiştir. Bu da bu türün öneminin yitirmesine neden olmuştur. 1853 Kırım Seferi ve 1897 Yunan Savaşı en son gazavatname örneklerini oluşturur.

Önemli Bazı Gazavatnameler:

Gazavat-ı Sultan Murad Han:?

Gazaname-i Rum: Kâşifi

Gazavat-ı Hayreddin Paşa: Seyyid Murad

Gazavat-ı Gazi Hasan Paşa: Çakeri İsmail

Gazavat-ı Hüseyin Paşa: Hüseyin Resmi

Gazavat-ı Sultan Süleyman Han:?

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder