Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

EŞ ANLAMLI (ANLAMDAŞ) SÖZCÜKLER

Yazılışları farklı, anlamları aynı olan sözcüklere eş anlamlı (anlamdaş) sözcükler denir. Eş anlamlılık, bir dile yabancı dillerden giren sözcüklerle o dilin öz sözcükleri arasında olur. Bir dilin kendi sözcükleri arasında anlamdaşlık oluşmaz. Eş anlamlılık sadece isim soylu sözcüklerde değil fiillerde de olur.

Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcüklere Örnekler

Edebiyat-yazın
Beyaz-ak
Kafiye-uyak
Mana-anlam
Eser-yapı
Seyahat-gezi

Not: Bir sözcüğün başka sözcükle anlamdaşlık ilişkisi cümledeki anlamına göre değişiklik gösterebilir. Eş anlamlı (anlamdaş) sözcükler birbirlerinin yerini tutmayabilir:

"Kara" kelimesinin eş anlamlısı normal durumlarda "siyah" sözcüğüdür.

Örnek

Kara gözler çok şey anlatır ey dost!
Siyah gözler çok şey anlatır ey dost!

Cümleleri eş anlamlı (anlamdaş) sözcükler açısından incelediğimizde "kara" kelimesi gerçek anlamda kullanıldığından onun eş anlamlısı da "siyah" sözcüğüdür.

Kara haber tez duyulur.
Kötü haber tez duyulur. 

Yukarıdaki cümlede "kara" kelimesi gerçek anlamının dışında kullanıldığı için sözcüğün eş anlamlısı "siyah" sözcüğü olamaz. Eş anlamlısı cümledeki anlamına göre "kötü" sözcüğü olabilir.

Not: Eş anlamlı (anlamdaş) sözcükler gibi göründüğü halde birbirlerinin yerini tam olarak tutmayan okunuş ve yazılışı farklı olan sözcükler de vardır. Bunlara yakın anlamlı sözcükler denir. Burada eş anlamlı kelimelerde olduğu gibi farklı dillerdeki sözcükler yer almaz. Genellikle çoğu Türkçe sözcüktür.

Örnek

Gücenmek /küsmek
İstemek /dilemek
Tanıdık /bildik
Çekingen /korkak
Yollamak /gönderme
Söylemek /demek
Dargın /küskün

Cümle Düzeyinde Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcüklere Örnekler

Okul, insana her şeyi planlı bir şekilde öğretir.
Eğitim, eskiden plansız bir şekilde yine mektep denilen kurumlarda yapılırdı.

Emrine amade bekleyen ordu varmış.
Ordu, bütün cihanı fethetmeye hazır olsun.

Altı yüzyıl biz de dünyaya hükmettik.
Zulüm gördü mü ruy-ı zemin o asırlarda hiç?

Bütün işler öncelikle deneyim gerektirir.
Tecrübe sahibi insanlar hayata bir adım önde olur.

Evliya Çelebi durmadan seyahat etmiş.
Her gezi istenilen neticeyi vermeyebilir.

İmtihan olmak için cihana geldi beşer.
Zor mu geçiyor sınav işin ehline sormak gerekir.

Kırmızı gül bir elinde güzelin
Yanakları al al olmuş dilberin

Beyaz gelinlik içinde selvi boylu yar
Ellerinde güzel ak gülleri var


En Çok Kullanılan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

A Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Abide-Anıt
Ad-İsim
Adale-Kas
Adi-Bayağı
Akıl-Us
Al-Kırmızı
Alaz-Alev
Ama-Kör
Amaç-Erek
Amade-Hazır
Anı-Hatıra
Anlam-Mana
Anlatım-İfade
Araç-Vasıta
Asır-Yüzyıl
Asil-Soylu
Aş-Yemek
Aza-Üye
Ara-Fasıla

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Barış-Sulh
Batı-Garp
Bayağı-Adi
Belge-Vesika
Bellek-Hafıza
Besin-Gıda
Beyaz-Ak
Biçim-Şekil
Bilgisiz-Cahil
Bina-Yapı
Birey-Fert
Bitki-Nebat
Buyruk-Emir

C-Ç Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Cahil-Bilgisiz
Celse-Oturum
Cenk-Savaş
Cet-Ata
Cevap-Yanıt
Cümle-Tümce
Cimri-Hasis
Çehre-Yüz
Çamur-Balçık
Çare-Deva 
Davet-Çağrı
Defa-Kez
Değer-Kıymet
Delil-Kanıt
Deprem-Zelzele
Devinim-Hareket
Devir-Çağ
Dil-Lisan
Dize-Mısra
Doğu-Şark
Donuk-Mat
Doruk-Zirve
Duygu-His
Düş-Rüya
Düşünce-Fikir
Düzyazı-Nesir

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Ebedi-Sonsuz
Ehemmiyet-Önem
Ek-İlave
Emir-Buyruk
Emniyet-Güvenlik
Ender-Nadir
Erek-Amaç
Esas-Temel
Eser-Yapıt
Esir-Tutsak
Ev-Konut
Edebiyat-Yazın 

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Fakir-Yoksul
Fasıla-Ara
Fena-Kötü
Fert-Birey
Fikir-Düşünce 

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Garp-Batı
Gaye-Amaç
Gayret-Çaba
Gebe-Hamile
Giz-Sır
Görev-Vazife
Güven-İtimat
Güz-Sonbahar
Gökyüzü-Sema

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Hane-Ev
Hariç-Dış
Harp-Savaş
Hatıra-Anı
Hayat-Yaşam
Hediye-Armağan
Hikâye-Öykü
Hudut-Sınır
Hür-Özgür
Hareket-Devinim
Hadise-Olay

I-İ Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Irak-Uzak
Irk-Soy
Irmak-Nehir
İcat-Buluş
İdare-Yönetim
İhtiyar-Yaşlı
İhtiyaç-Gereksinim
İkaz-Uyarı
İlave-Ek
İlgeç-Edat
İmkân-Olanak
İsim-Ad
İtimat-Güven
İtina-Özen
İmtihan-Sınav

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Kabiliyet-Yetenek
Kafiye-Uyak
Kalite-Nitelik
Kanıt-Delil
Kanun-Yasa
Kara-Siyah
Karşıt-Zıt
Keder-Acı
Kelime-Sözcük
Kırmızı-Al
Kişi-Şahıs
Konut-Ev
Koşul-Şart
Kuzey-Şimal

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Lahza-An
Lisan-Dil

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Mabet-Tapınak
Mahsul-Ürün
Mebus-Milletvekili
Medeni-Uygar
Mektep-Okul
Menfi-Olumsuz
Meridyen-Boylam
Mesele-Sorun
Mesut-Mutlu
Meydan-Alan
Millet-Ulus
Misafir-Konuk
Misal-Örnek
Muharebe-Savaş
Müsabaka-Yarışma
Müstakil-Bağımsız
Muallim-Öğretmen
Mektup-Name
Merasim-Tören 

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Nadir-Ender
Nasihat-Öğüt
Nebat-Bitki
Nehir-Irmak
Nem-Rutubet
Nesil-Kuşak
Neşe-Sevinç
Netice-Sonuç
Nispet-Oran
Noksan-Eksik
Numune-Örnek
Nutuk-Söylev
Namzet-Aday

O-Ö Harfleri ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Olanak-İmkân
Olay-Vaka
Onay-Tasdik
Oran-Nispet
Oy-Rey
Ozan-Şair
Öğe-Unsur
Öğrenci-Talebe
Önemli-Mühim
Örgüt-Teşkilat
Örnek-Misal
Özel-Hususi
Özen-İtina

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Pasif-Edilgen
Pinti-Cimri
Politika-Siyaset

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Rey-Oy
Rutubet-Nem 

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Sade-Yalın
Sağlık-Sıhhat
Saha-Alan
Savaş-Harp
Saz-Çalgı
Sır-Giz
Sima-Yüz
Siyah-Kara
Son-Nihayet
Soylu-Asil
Sözcük-Kelime
Sulh-Barış
Suni-Yapay
Sözlük-Lügat
Sınav-İmtihan

Ş Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Şafak-Tan
Şahıs-Kişi
Şahit-Tanık
Şair-Ozan
Şans-Talih
Şark-Doğu
Şart-Koşul
Şekil-Biçim
Şen-Neşeli
Şöhret-Ün
Şuur-Bilinç
Şüphe-Kuşku
Şaka-Latife

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Tabiat-Doğa
Talebe-Öğrenci
Talih-Şans
Tane-Adet
Tasdik-Onay
Temel-Esas
Tertip-Düzen
Tesir-Etki
Tören-Merasim
Tutsak-Esir
Tümce-Cümle

U-Ü Harfleri ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Uçurum-Yar
Uğraş-İş
Ulu-Yüce
Umumi-Genel
Unsur-Öğe
Us-Akıl
Uzak-Irak
Üye-Aza

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Vaka-Olay
Vakit-Zaman
Vasıta-Araç
Vatan-Yurt
Vazife-Görev
Vilayet-İl
  
Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Yanıt-Cevap
Yapıt-Eser
Yar-Uçurum
Yas-Matem
Yasa-Kanun
Yaş-Islak
Yaşam-Hayat
Yazım-İmla
Yetenek-Kabiliyet
Yurt-Vatan
Yüzyıl-Asır
Yemek-Aş

Harfi ile Başlayan Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

Zaman-Vakit
Zıt-Karşıt
Zor-Güç


Ayrıca bakınız

A. Anlam Bakımından Sözcükler

B. Sözcüklerde Anlam İlişkileri
Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler

C. Sözcüklerde Anlam Olayları

D.Anlam Değişmeleri

E. Sözcük Anlamı ile İlgili Bazı Terimler


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder