Başka Anlama Geçiş

BAŞKA ANLAMA GEÇİŞ

Sözcüğün eski anlamı ile yeni anlamının tamamen farklı olmasına başka anlama geçiş denir. Buna anlam kayması da denir. Sözcüklerden bazıları eski anlamlarından tamamen farklılaşırken bazılarında da kısmen farklılaşma olur. "Başka anlama geçiş"in diğer oluşum şekilleri de "anlam iyileşmesi" ve "anlam kötüleşmesi"dir. Bir sözcüğün olumsuz bir duygu değerinden olumlu bir duygu değerine geçmesine anlam iyileşmesi; eskisine nazaran olumsuz bir anlama bürünmesine de anlam kötüleşmesi denir.

Örnek

"Sakınmak" sözcüğü eskiden "hüzünlenmek, yaslanmak, düşünmek" anlamlarında kullanılırken günümüzde "tehlikelerden uzak durmak" anlamında kullanılmaktadır. Sözcükte başka anlama geçiş söz konusudur.

"Yufka" sözcüğü eskiden "dayanaksız" anlamında kullanılırken günümüzde "ince açılmış hamur" anlamında kullanılmaktadır.

"Üzmek" sözcüğü eskiden "kesmek, kırmak" anlamında kullanılırken günümüzde "üzüntü vermek" anlamında kullanılmaktadır. Sözcükte başka anlama geçiş söz konusudur.

"Ucuz" sözcüğü eskiden "değersiz olan, kolay" anlamında kullanılırken günümüzde "az bir para ile alınan" anlamında kullanılmaktadır.

"Tütün" sözcüğü eskiden sadece "duman" anlamında kullanılırken zamanla "tütün bitkisi" anlamıyla kullanılmaya başlanır. 

"Koca" sözcüğü eskiden "yaşlı adam" anlamında kullanılırken sonra "kadının eşi" anlamında kullanılmaya başlanır.

"Yosma" eskiden "güzel etkileyici bayan" anlamında kullanılırken günümüzde "kötü kadın" anlamında kullanılmaktadır. Yani sözcükte başka anlama geçiş söz konusudur.

"Yavuz" sözcüğü eskiden "kötü, perişan, fena" anlamına gelirken bu sözcük günümüzde "yiğit" anlamında kullanılmaktadır. Sözcüğün anlamında zamanla bir anlam iyileşmesi olmuştur.

"Miskin" kelimesi eskiden "yoksul, garip" anlamında kullanılırken günümüzde "tembel, uyuşuk" anlamlarıyla kullanılır. Sözcüğün anlamında zamanla bir anlam kötüleşmesi olmuştur. Dolayısıyla sözcükte başka anlama geçiş söz konusudur.

"Mareşal" sözcüğü Fransızcada "nalbant" anlamında kullanılırken bu sözcük zamanla "orduda ulaşılan en yüksek rütbe" anlamıyla kullanılmaya başlanmıştır.


Ayrıca bakınız


A. Anlam Bakımından Sözcükler

B. Sözcüklerde Anlam İlişkileri

C. Sözcüklerde Anlam Olayları

D. Anlam Değişmeleri
Başka Anlama Geçiş

E. Sözcük Anlamı ile İlgili Bazı Terimler

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder