Tiyatro Terimleri

TİYATRO TERİMLERİ

Adaptasyon: Yabancı dilde yazılmış bir eseri, yerli isimlerle yaşama uydurma yoluyla çevirme, uyarlama.
Aktör: Erkek tiyatro sanatçısıdır.
Aktrist: Kadın tiyatro sanatçısına denir.
Antik Tiyatro: Eski Yunan-Latin tiyatrosuna verilen isimdir.
Bale: Çeşitli dans ve ritmik hareketlerle anlatılan müzikli, sözsüz gösteri türüdür.
Dekor: Tiyatroda sahneyi eserin konusuna göre döşeyip hazırlamada kullanılan eşyanın genel adıdır.
Diyalog: İki kişi arasındaki karşılıklı konuşmadır. Aynı zamanda konuşmaya dayanılarak yazılmış eserdir.
Doğaçlama: Oyuncunun, konuya bağlı fakat metne bağlı kalmadan, içinden geldiği gibi konuşması ve davranması.
Dramatize etmek: Bir olayı, duygu ve düşünceyi canlandırarak anlatmaktır. Bir edebi eseri radyo, televizyon veya sahne oyunu haline getirmektir.
Dublaj: Tiyatroda yahut sinemada oyuncunun rolüne hazır olmasıdır. Yabancı dil ile yazılmış bir eserin yerli dile çevrilmesi, oynanmasına da denir.
Dublör: Tiyatro ve sinemada yedek rol oyuncusu.
Entrik Unsur: Olayların seyircide, okuyucuda merak uyandıracak biçimde birbirine karışmasıdır.
Epizot: Trajedinin öğelerini oluşturan diyalog bölümlerinden her birine denir.
Fars: Toplumsal aksaklıklara yer veren kaba ve ahlaklı halk komedisi.
Fasıl: Karagöz ve orta oyununda asıl olayın geçtiği bölüm. Tiyatroda perde karşılığı kullanılır.
Feeri: Doğaüstü olayları muhteşem olaylar arasında gösteren cinlerin, perilerin rol aldığı tiyatro eseri.
Figüran: Bir oyunun kalabalık sahnesini doldurmak için kullanılan konuşmayan ya da birkaç sözcük söyleyen şahıslar, kişiler.
Fuaye: Tiyatro salonlarında perde aralarında oyuncuların ve seyircilerin dinlenmesi için ayrılan yer.
Jest: Tiyatro sahnesinde sanatçıların el, kol vb. beden hareketlerine denir.
Kabare: Güncel konuları iğneleyici, taşlayıcı bir biçimde ele alan skeçlerin oynandığı, monologların, şarkıların ve şiirlerin söylendiği küçük tiyatro.
Kanto: Tuluat tiyatrolarında oyundan önce genellikle kadın sanatçıların şarkı söyleyip dans ederek yaptığı gösteridir.
Kondüit: Tiyatro oyunlarında, rol sırası gelenlere sahneye çıkmalarını hatırlatan kişi.
Koro: Eski Yunan tiyatrosunda veya günümüz sahne oyunlarında gerektiği zaman hayvanların, ağaçların ya da başka varlıkların yerine sembol olarak kullanılan kadınlı erkekli şarkıcı grubu.
Kostüm: Sinema ve tiyatroda rol gereği giyilen kıyafetlerin genel adı.
Kulis: Tiyatroda, sahnenin arkasında bulunan kısım, sahne arkası.
Kurgu: Bir eserin, dil, biçim ve içerik olarak farklı ya da aynı cinsten parçalarını bir araya getirme.
Melodram: Modern tiyatroda korkunç, acıklı, olağanüstü konular etrafında yazılan gerilimli sahneler içeren duygusal oyun.
Mimik: Bir duygu ve düşüncenin kaş, göz, ağız, yüz hareketleriyle anlatılması.
Mizansen: Bir tiyatro eserinin sahneye konması, sahneye göre düzenlenip yorumlanması.
Monolog: Tek kişinin konuşması. Tek kişilik taklitli bir komedyen türü.
Muhavere: Konuşma, tiyatro, hikâye, roman, fabl, röportaj vb. türlerde kahramanların konuşmaları.
Opera: Müzik eşliğinde söylenen şarkılı oyunlardır.
Operet: Eğlenceli konular üzerine yazılıp bestelenmiş tiyatro eseridir.
Pandomim: Romalılarca ortaya atılan jest ve mimiklerle sergilenen sözsüz oyun.
Perde: Tiyatro eserinin bölümlerinin her biridir.
Reji: Oyunları sahneye koyma ve yönetme işine denir.
Rejisör: Tiyatro ve sinema oyunlarında oyuncuların rollerini dağıtıp oyunu düzenleyen sanatçı, yönetmen.
Replik: Sahne oyunlarında konuşanların birbirlerine söyledikleri sözlerin her birisi.
Revü: Tiyatroda, eserden önce gösterilen müzikli ve danslı oyundur.
Rol: Sahne sanatlarında oyuncuların gerçek kişileri sahnede canlandırması.
Sahne: 1. Eserin oynandığı yer. 2. Perdelerin içinde kişilerin oyuna girip çıkmalarıyla oluşan küçük bölümler.
Senaryo: Tiyatro eserlerinin sahnelerini ve akışını gösteren yazılı metin.
Skeç: Genellikle bir nükteyle son bulan, az kişili ve yalın şakacı bir içeriği barındıran kısa kısa oyunlardır.
Suflör: Tiyatroda, kuliste bulunarak oyunculara sözlerini fısıltıyla söyleyip hatırlatan yardımcı.
Temaşa: Tiyatro, oyun, temsil, piyes.
Tirat: Oyuncunun adeta bir hatip gibi yaptığı uzun, coşkulu, kesintisiz konuşma.
Tuluat: Yazılı metne dayanmayan, hazırlıksız olarak sahnede akla gelen sözlerle oynanan oyun.
Vodvil: Bir çeşit komedi, türkülü tiyatro.

Ayrıca bakınız

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder