Ses Bilgisi Test 1

SES BİLGİSİ TEST 1

1. Ses bilgisi ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Ses, dilin en küçük birimi olarak kabul edilmektedir.
B) Sesler, şekle dönüştüklerinde harf ismini alır.
C) Ciğerlerden gelen havanın ses yolundaki titreşiminin kulağın duyabildiği derecesine ses denir.
D) Konuşmamıza yarayan sesler, birer şekille gösterilir. Bu şekillere Türkçede harf denir. 
E) Ses yolunda herhangi bir engele uğramadan çıkan harflere sessiz harf denir.

2. Ne hasta bekler sabahı,
    Ne taze ölüyü mezar.
    Ne de şeytan, bir günahı,
    Seni beklediğim kadar.

    Geçti istemem gelmeni,
    Yokluğunda buldum seni;
    Bırak vehmimde gölgeni
    Gelme, artık neye yarar?

Yukarıdaki dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi vardır?

A) Ünlü daralması
B) Ünsüz benzeşmesi (ünsüz sertleşmesi)
C) Ulama (vasl)
D) Ünsüz türemesi
E) Ünlü türemesi

3. Bazı sözcükler türediklerinde bu sözcüklerde ünlü düşmesi (hece düşmesi) meydana gelir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kuralı örneklendiren bir sözcük yoktur?

A) Akıllı adam aklını kullanır. Daha akıllı adam başkalarının da aklını kullanır.
B) Araba devrilince yol gösteren çok olur.
C) Oyun oynamak için köyün aşağısında toplanmışlardı çocuklar.
D) Mahallenin etrafı bir an askerlerle çevrildi.
E) Haykırdı, ak tolgalı beylerbeyi "İlerle!"

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki kaynaştırma ünsüzü fiilimsi ekinden önce kullanılmıştır?

A) Masaya oturduğun zaman masanın hakkını vereceksin.
B) Yirmişer soru planlıyordu her akşam çözmek için.
C) Ada için "kuşların adası" tabirini kullanıyorlardı.
D) Ablasının kitabını kardeşine teslim etmiş.
E) Bütün bunları dinleyen kişilerden ses seda çıkmadı.

5. Ünlü daralması ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Türkçede geniş ünlüyle (-a, -e) biten sözcükler "-yor" ekini aldıkları zaman "-yor" eki o sözcüklerin geniş ünlüsünü "-ı, -i, -u, -ü" seslerine çevirerek daraltır. 
B) Türkçede "ye-, de-, ne" sözcüklerinin kimi kullanımlarında "y kaynaştırma ünsüzünden önce gelen geniş ünlü daralır. Kimi kullanımlarda ise ünlü daralması olmaz.
C) "-yor" ekinden önce gelen "-ma, -me" olumsuzluk ekleri her zaman daralmaya uğrar.
D) Türkçede "ye-, de-, ne" sözcükleri dışında "y" ünsüzünün daraltmış olduğu bütün yazımlar yanlıştır. 
E) "Geliyor" sözcüğünde "-yor" ekinden dolayı ünlü daralması olmuştur.

6. Rüzgâr 
    Uzak karanlıklara sürmüş yıldızları 
    Mor kıvılcımlar geçiyor 
    Dağınık yalnızlığımdan 
    Onu çok arıyorum onu çok arıyorum 
    Her yerinde vücudumun 
    Ağır yanık sızıları 
    Bir yerlere yıldırım düşüyorum 
    Ayrılığımızı hissettiğim an 
    Demirler eriyor hırsımdan 

Yukarıdaki dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisine örnek yoktur?

A) Ünlü düşmesi (hece düşmesi)
B) Ünlü daralması
C) Ünsüz düşmesi
D) Ünsüz türemesi (ikizleşme)
E) Ünsüz benzeşmesi (ünsüz sertleşmesi)

7. Taşlık yoldan ilerlemek isteyen kişi yolun sağından gidiyordu.

Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

A) Ulama (vasl)
B) Ünlü düşmesi (hece düşmesi)
C) Ünsüz değişimi (ünsüz yumuşaması)
D) Kaynaştırma ünsüzü
E) Ünlü daralması

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğrayan bir sözcük yoktur?

A) Bir mıh gibi saklıyorum adını aklımda.
B) Bir kişinin sağlığı yerinde değilse o kişi, dünyanın lezzetinden mahrum kalır.
C) Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer.
D) Sevgiyle dolu kalbe her zaman huzur dolar.
E) Odada rengi kaçan kişilerle karşılaştık.

9. Aradan yıllar geçti işte o günden beri 
                           I
    Ne zaman yolda bir han rastlasam irkilirim,

 
    Çünkü sizde gizlenen dertleri ben bilirim. 


    Ey köyleri hududa bağlayan yaşlı yollar, 

                                  II                  III
    Dönmeyen yolculara ağlayan yaslı yollar! 


    Ey garip çizgilerle dolu han duvarları, 


    Ey hanların gönlümü  sızlatan duvarları!..
                       IV             V

Yukarıdaki dizelerde geçen altı çizili sözcüklerdeki ses olaylarıyla ilgili hangi seçenekte yanlış bir bilgi verilmiştir?

A) I. sözcükte ünsüz benzeşmesi (ünsüz sertleşmesi) olmuştur.
B) II. sözcükte kaynaştırma ünsüzü vardır.
C) III. sözcükte ünsüz türemesi (ikizleşme) vardır.
D) IV. sözcükte ünlü düşmesi (hece düşmesi) vardır.
E) V. sözcük türeme esnasında bir ünlüsünü yitirmiştir.

10. Türkçenin ses bilgisi özellikleri ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Türkçe sözcüklerde "f, h, j" sesleri yer almaz. Yansıma olan sözcükler bu kuralın dışındadır.
B) "f" ve "h" sesleri sadece ünlemlerde ve taklidi seslerde yer alır.
C) Türkçe sözcüklerde ilk heceden sonraki hecelerde "o" ve "ö" sesleri yer almaz.
D) Türkçede sözcüklerin sonunda b, c, d, g ünsüzleri yer almaz.
E) Türkçede kelimenin kökeninde çift ünsüz bulunabilir.

11. Şehitler tepesi boş değil, 
      Biri var bekliyor. 
      Ve bir göğüs, nefes almak için; 
      Rüzgâr bekliyor. 
      Türbesi yakışmış bu kutlu tepeye; 
      Yattığı toprak belli, 
      Tuttuğu bayrak belli, 
      Kim demiş meçhul asker diye? 

Yukarıdaki dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

A) Ünlü daralması
B) Ünsüz değişimi (ünsüz yumuşaması)
C) Ünsüz benzeşmesi (ünsüz sertleşmesi)
D) Ünsüz türemesi (ikizleşme)
E) Ulama (vasl)

12. Az kalsın maçı kaybedecekti Mehmet Ali.

Yukarıdaki cümlede geçen altı çizili sözcükteki ses olayları sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

A) Ünlü düşmesi, ünsüz sertleşmesi, ünsüz düşmesi
B) Ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi
C) Ünlü düşmesi, ünlü daralması, ünsüz sertleşmesi
D) Ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, dudak ünsüzleri benzeşmesi
E) Ünlü aşınması, ünsüz yumuşaması, ünlü daralması

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ünsüz benzeşmesi (ünsüz sertleşmesi)" yoktur?

A) Ağzında bal olan arının kuyruğunda iğnesi vardır.
B) Atıldı bir Mehmetçik büyüyü bozdu.
C) Akıl yaşta değil baştadır. Doğru bir söz fakat aklı da başa yaş getirir.
D) Bu yıl Arapça dersinde bayağı iyiydi.
E) Toplumda girişken insanların sayısı arttıkça toplum daha da ilerler.

14. Bir güzide mektuptur, çağların ötesinden 

      Ulaşır intizarın yaldızlı sabahına 


      Yayılır o en büyük muştu, pazartesinden

                                                     I
      Beyazlık dokunmuştur gecenin siyahına 


      Susuzluktan dudağı çatlayan gönüllerin 

             II          III          IV
      Sükûtu yar, sevinci dualar kadar derin 
                           V

Yukarıdaki dizelerde geçen altı çizili sözcüklerdeki ses olaylarıyla ilgili hangi seçenekte yanlış bir bilgi verilmiştir?

A) I. sözcükte hece düşmesi (ünlü düşmesi) vardır.
B) II. sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır.
C) III. sözcükte dudak ünsüzleri benzeşmesi (n-b çatışması) vardır.
D) IV. sözcükte kaynaştırma ünsüzü vardır.
E) V. sözcükte ünsüz değişimi (ünsüz yumuşaması) vardır.

15. Yüreğinin en ücra köşesinde azıcık bir şeyler hissetmeyen kişiler için kocaman bir soru işareti vardır hayatta.

Yukarıdaki cümlede geçen altı çizili sözcüklerdeki ses olayları sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

A) Ünsüz düşmesi, ünlü türemesi, ünsüz türemesi
B) Ünsüz yumuşaması, ünsüz türemesi, ünlü türemesi
C) Ünsüz sertleşmesi, ünlü türemesi, ünsüz türemesi
D) Ünsüz yumuşaması, ünlü türemesi, ünsüz benzeşmesi
E) Ünsüz yumuşaması, ünlü türemesi, ünsüz türemesi

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ünsüz düşmesine (ünsüz aşınması)" uğramış bir sözcük yoktur?

A) Ufacık boyuyla takımın en iyileri arasında yer alıyordu.
B) Daracık sokakları var İstanbul'un Fatih semtinin.
C) Yolun karşı tarafında küçücük bir çocuk durmadan ağlıyordu.
D) Ne bilsin minicik bedenler toprağın soğuk olduğunu.
E) Herkesi sıcacık tavırlarıyla etkilemeyi başarmıştı.

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla kaynaştırma ünsüzü almış bir sözcük vardır?

A) Evinin bahçesi oldukça güzeldi.
B) Okuluna her zamanki gibi yine zamanında varmıştı.
C) Çocuklarını herkese teslim etmezdi o.
D) Annesinin bir dediğini iki etmezdi Hüseyin.
E) Derdimin dermanını bilen var mı?

18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralması yoktur?

A) Saklıyor bin bir güzelliği mevsimin bu ayları.
B) Özlüyordu çimenler ırmakları.
C) Her şeyi tahtaya yazıyordu yeni öğretmenimiz.
D) Dertlerini dinliyordu cümle cihanın.
E) Her haliyle ağlıyordu ırmaklar.

19. Türkçede bazı sözcükler birleşme esnasında bir ünlüsünü yitirdiklerinden ünlü düşmesi (hece düşmesi) meydana gelir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bunu örneklendiren bir sözcük yoktur?

A) Sararmıştı yamaçtaki ağaçlar bir bir.
B) Sümbül niçin yaslı bakışır dağlar?
C) Kahvaltı yapmak için hep birlikte sütçünün yolunu tuttular.
D) Nasıl hatırlamazsın sen o şarkıyı?
E) Okulun veli toplantısı cumartesi günü yapılacak.

20. Dil bilgisinin bölümleriyle ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Ses bilgisi (fonetik): Dilin seslerini ve bu sesler arasındaki ilgileri, ses olaylarını inceler.
B) Yapı bilgisi (morfoloji): Sözcük ve sözcük çeşitlerinin köklerini, eklerini, bunların yapı ve görevlerini inceler.
C) Cümle bilgisi (sentaks): Sözcüklerin birbirleriyle olan ilgilerini ve cümleleri inceler.
D) Köken bilgisi (etimoloji): Kelimelerin kaynağını kelimelerin hangi dilden alındığını inceler.
E) Anlam bilgisi (semantik): Sözcükleri şekil açısından inceleyen dil bilgisi bölümüdür.


CEVAP ANAHTARI: 1-E 2-B 3-A 4-E 5-E 6-C 7-E 8-A 9-C 10-E 11-D 12-B 13-A 14-C 15-E 16-B 17-D 18-C 19-A 20-E


Ayrıca bakınız

Ses Bilgisi Test 1

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder