Yapım ve Çekim Ekleri Test 4

YAPIM VE ÇEKİM EKLERİ TEST 4
1.  I. Senden boşalan bağrıma gözyaşları dolmuş.
    II. Sudan bahanelerle karşımıza çıkardı hep.
   III. Dün yine geçtik Taşkent'in sokaklarından.
   IV. İçimizden bir şey kopmuştu sanki o gidince.
    V. Candan kişileri her zaman baş tacı etmeliyiz.

Yukarıdaki cümlelerin hangi ikisindeki "den, -dan" eki yapım ekidir?

A)  I ve II                B) II ve III             C)  II ve V             D) III ve IV              E) IV ve V

2. Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerdeki eklerle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Orada bir sürü tanıdık yüzle karşılaştık. (sıfat-fiil eki-yapım eki)
B) Gelecek günler bugünden daha parlak olacaktır. (sıfat-fiil eki-yapım eki)
C) Onları ilk gördüğümüzde tanıdık. (görülen geçmiş zaman eki-çekim eki)
D) Onun da zamanla yüreği yanmış. (öğrenilen geçmiş zaman kipi-çekim eki) 
E) Mustafa da gelecek bize akşam. (sıfat-fiil eki-yapım eki)

3. Yapım ve çekim ekleriyle ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) "-me, -ma" eki hem olumsuzluk (çekim eki) hem de fiilden isim yapım eki olarak kullanılır.
B) Sıfat-fiil ekleri, fiilden isim yapım ekleri; haber kipleri ise çekim ekleridir.
C) Ek-fiiller fiillere geldiklerinde birleşik zamanlı fiil oluşturduğundan fiil çekim eki sayılır.
D) Soru eki "mı, mi, mu, mü? hem isimlere hem de fiillere gelir.
E) Fiil kök veya gövdelerine gelerek işin bir koşula bağlı olduğunu bildiren eklere istek kipi denir.

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikiden fazla yapım eki almış en az iki sözcük vardır?

A) Hayatımda edindiğim en büyük bilgi şudur; kendi kendine yardım etmeyi bilmeyene hiç kimse yardım etmez.
B) Doğruluk sonsuzluğun güneşidir. Nasıl olsa doğar.
C) Oynatılan oyundan sergilenen dekordan son derece memnundular.
D) Meğer susmak; insanın içiyle konuşmasıymış, geç fark ettim.
E) Kimseyi küçümseyecek kadar büyük değilsin.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki altı çizili sözcüğün aldığı "-ma, -me" takısı görev bakımından diğerlerinden farklıdır?

A) Geçen hafta oynanan maç izleme rekoru kırmıştı.
B) Yüreklerden hiçbir zaman taşma güzelim.   
C) İşe başlama tarihi iki ay ertelendi.
D) Şehirlerimizde okuma salonlarının sayısı her geçen gün artıyor.
E) Danışma biriminde oturan öğrenciler okul müdürü tarafından uyarıldı.

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki yapım eki alan altı çizili sözcük sıfat görevindedir? 

A) Bilgelik birçok insanın ulaşmak istediği bir hedeftir.
B) Gündelik işlerden sıkılan kişileri dinlendirmek gerekir.
C) Bazı insanlar için evlilik düzenlilik anlamına gelir.
D) İnsanlık namına herkesin bir şeyler yapması gerekir.
E) Ülkemizde vatandaşlık bilinci iyice gelişmemiş.

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilden fiil yapım eki almış bir sözcük yoktur?

A) Devler gibi eserler bırakmak için karıncalar gibi çalışmak lazımdır.
B) Mum olmak kolay değildir, ışık saçmak önce yanmayı gerektirir.
C) Çizilmez güneşin yüzü en güzel kalem ile.
D) Açtırma kutuyu, söyletme kutuyu.
E) Kovalar beni eşikten selvi boylu al yazmalı.

8. Başarılı olmak planlı bir çalışma ile olur. Çocuklarımızı daima bu yola sevk edelim.
         I                  II             III                         IV                                       V

Yukarıdaki numaralanmış sözcüklerden hangisi, birden çok yapım eki almıştır? 

A) I                     B) II                         C) III                         D) IV                         E) V

9. Aşağıdaki altı çizili ikilemelerden hangisindeki sözcükler yapım eki almamıştır? 

A) Işık ışık olmalı sokaklarımız her zaman.
B) Bir rüzgâr esiyor denizden ılık ılık.
C) Tatlı tatlı sohbet ettik evimizin damında.
D) Beşer beşer dağıttı çocuklara öğretmen onları.
E) Ne de güzel güzel geçinip duruyorlardı komşularımız.

10.  İnançlar üretme gücüne de sahiptir, yıkma gücüne de…
            I          II         III            IV          V

Yukarıdaki cümledeki altı çizili sözcükler ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) I. sözcük hem yapım eki hem de çekim eki almıştır.
B) II. sözcük fiil kökünden türemiştir.
C) III. sözcük birden fazla çekim eki almıştır.
D) IV. sözcük en az bir yapım eki almıştır.
E) V. sözcük fiilden isim yapım eki almıştır.

11. İyelik (tamlanan) ekleri ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Adlara ve ad soylu sözcüklere gelerek onlara aitlik anlamı katan, onların neye, kime ait olduklarını belirten eklere denir.
B) Tamlamalarda "tamlanan" kısmını oluşturur.
C) İsmin başına "benim, senin, onun, bizim, sizin, onların" zamirlerini getirerek de iyelik eklerini bulabiliriz.
D) İsim çekim ekleri içerisinde yer alır.
E) İyelik ekleri fiil kök ve gövdesine de gelebilir.

12. Bir gün baksam ki gelmişsin
                                       I
     Hasretin içimde sonsuzluk kadar. 

         II        III
     Şaşırmış kalmışım birdenbire çaresiz. 

                       IV
     Dökülmüş yüreğime gökyüzünden yıldızlar.
                         V

Yukarıdaki dizelerde geçen altı çizili sözcüklerle ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) I. sözcük öğrenilen geçmiş zaman eki ile II. tekil şahıs eki almıştır.
B) II. sözcük iyelik (tamlanan) eki almıştır.
C) III. sözcük hem iyelik eki hem de bulunma hal eki almıştır.
D) IV. sözcük öğrenilen geçmiş zaman eki ile I. tekil şahıs eki almıştır.
E) V. sözcük I. tekil şahıs eki almıştır.

13. Dönülmez akşamın ufkundayız. Vakit çok geç; 
                           I
      Bu son fasıldır ey ömrüm nasıl geçersen geç! 

                                    II
      Cihana bir daha gelmek hayal edilse bile, 


      Avunmak istemeyiz öyle bir teselliyle. 


      Geniş kanatları boşlukta simsiyah açılan 

                                 III
      Ve arkasında güneş doğmayan büyük kapıdan 

                                         IV
      Geçince başlayacak bitmeyen sükunlu gece. 


      Guruba karşı bu son bahçelerde, keyfince, 


      Ya şevk içinde harab ol, ya aşk içinde gönül!


      Ya lale açmalıdır göğsümüzde  yahud gül.
                                       V

Yukarıdaki dizelerde geçen altı çizili sözcüklerle ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) I. sözcük tamlayan (ilgi) hal ekini almıştır.
B) II. sözcük tamlanan (iyelik) hal ekini almıştır.
C) III. sözcük birden fazla çekim eki almıştır.
D) IV. sözcük önce çekim eki sonra yapım eki almıştır.
E) V. sözcük iyelik eki (tamlanan) almıştır.

14. Bir sözcük birden fazla yapım eki veya çekim eki alabilir. 

Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinde aynı sözcük birden fazla yapım eki ve çekim eki almıştır?

A) Bir insanın gerçek zenginliği onun bu dünyada yaptığı iyiliklerdir.
B) Camdan evlerde oturanlar başkalarına taş atmamalıdırlar.
C) Duvarda bir gedik açmaya bir taşın eskimesi yeter.
D) Yazılmıştı belki de çok şey hakkımızda o zamanlar.
E) Eğitim öğrencilere saygıyla başlar.

15. Hazırlıklı olarak fırsatla karşılaşmak, şans dediğimiz sıçrama tahtasıdır.

Yukarıdaki cümlede birden fazla yapım eki almış kaç sözcük vardır?

A) 1                        B) 2                      C) 3                       D) 4                          E) 5

16. Tamlayan eki (-ın. -in, -un, -ün) "ben ve biz" kişi zamirlerine geldiğinde "-im" şeklini alır. Burada yine isim tamlaması oluşturur. Tamlayan eki olan "-im" eki, iyelik eki olan "-ım, -im, -um, -üm" ekleriyle çoğu zaman karıştırılır. Bunu "tamlayan" ve "tamlanan" unsurlarına bakarak anlayabiliriz.

Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yanlış bir bilgi verilmiştir?

A) Arkadaşın gözlüğü oldukça dikkatimi çekmişti. (tamlayan eki)
B) Yeni aldığın gözlüğün eskisi gibi güzel görünmüyor. (Tamlanan eki)
C) Kuşların yine ortalığı velveleye vermiş. (tamlanan eki)
D) Gözlerin gözlerime değince felaketim olurdu ağlardım. (tamlayan eki)
E) Biter mi dersin dünyanın türlü türlü dertleri. (tamlayan eki)

17. Bir insan en çok kimin yanında susuyorsa, aslında en çok onunla konuşmak istiyordur.

Yukarıdaki cümlede yapım eki almış kaç sözcük vardır?

A) 1                        B) 2                      C) 3                       D) 4                          E) 5

18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla yapım eki almış en az iki sözcük vardır?

A) Dünyada her şeye değer biçmek mümkündür fakat öğretmenin eserine asla değer biçilemez.
B) İnsan zaman öldürmek için değil; faydalı hoş bir an geçirmek için okumalıdır.
C) Fenalıkların ilki ve en büyüğü, haksızlıkların cezasız kalmasıdır.
D) Gençliğin parlak lügatinde başarısızlık diye bir kelime yoktur.
E) Hiçbir insan, kollarında bir çocuk tutan anne kadar çekici ve birkaç çocuk arasındaki bir anne kadar saygıya layık değildir.

19. Ekler ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Fiillerin kök ve gövdelerine gelerek fiillerin şeklini, zamanını, olumluluk-olumsuzluk durumlarını ve kişisini belirtirler.
B) Vasıta eki cümlede genellikle zarf veya edat tümleci görevindedir.
C) Eşitlik eki alan sözcükler cümlede genellikle zarf tümleci görevindedir.
D) "ki" eki ilgi zamiri dışında bağlaç ve yapım eki olarak da kullanılır. Bağlaç olduğunda ayrı, yapım eki olduğunda bitişik yazılır.
E) İlgi eki-ilgi zamiri  olan (ki) eki- belirtili isim tamlamalarında "tamlayan" unsurunun yerini tutar.

20. Aşağıdaki dizelerin hangisinde yansımadan türemiş bir sözcük vardır?

A) Haykırdı, ak tolgalı beylerbeyi "İlerle!" 
B) Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik.   
C) Şimşek gibi atıldık bir semte yedi koldan.   
D) Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla.
E) Cennette bu gün gülleri açmış görürüz de.    


CEVAP ANAHTARI: 1-C 2-E 3-E 4-C 5-B 6-B 7-A 8-A 9-E 10-D 11-E 12-E 13-C 14-D 15-B 16-D 17-A 18-B 19-E 20-A


Ayrıca bakınız

Yapım ve Çekim Ekleri Test 4

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder