İslami Dönem Türk Edebiyatı

İSLAMİ DÖNEM TÜRK EDEBİYATI
       
8. yüzyıldan itibaren Türkler arasında Talas Savaşı'nın da etkisiyle İslamiyet hızla yayılmaya başlar. 10. yüzyılda ise Maveraünnehir bölgesinde yaşayan Türkler kitleler halinde İslamiyet'i kabul ederler. Bu din ve kültür değişikliği sosyal hayata dolayısıyla edebiyata da yansır. Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han zamanında da İslamiyet resmi din olarak kabul edilir.

11. yüzyıldan itibaren İslamiyet'in etkisindeki ilk büyük eserler verilmeye başlanır. 19. yüzyılda Batılaşmanın önemli etkilerine kadar geçen dönem "İslami Dönem Türk Edebiyatı" olarak adlandırılır. Bu dönemden önce çok az olan yazılı eser sayısı hızla artmaya başlar.

İslami Dönem Türk Edebiyatının Başlıca Özellikleri:

  • Bu süreçte Farsça edebiyat dili, Arapçada bilim dili olarak önem kazanır.
  • Arap ve Fars kültürü ve estetiği, edebi zevki saray çevresinde rağbet görmeye başlar.
  • İslami Dönem Türk Edebiyatı ile birlikte milli ölçümüz olan hece ölçüsü yerini aruz ölçüsüne bırakır.
  • Nazım şekilleri olarak da mesnevi, gazel nazım şekilleri ön plana çıkar.
  • Bu dönemde ayrıca halk kendi geleneğini, ölçüsünü devam ettirmiştir. Dolayısıyla bu dönemde bir de Halk Edebiyatı diye bir edebiyat dönemi oluşmuştur.
  • İslamiyet'in kabulünden sonra Doğu Lehçesi ve Batı Lehçesi olmak üzere iki lehçe ile eserler oluşturulmuştur.
Geçiş Dönemi olarak da bilinen bu yüzyılın ilk ürünleri şunlardır:

Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacip
Divanü Lügait Türk: Kaşgarlı Mahmut
Atabatül Hakayık: Edip Ahmet

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder