Kahraman Bakış Açılı Birinci Kişi Ağızdan (Ben) Anlatım

KAHRAMAN BAKIŞ AÇILI (BİRİNCİ KİŞİ-BEN) ANLATIM
        
Kahraman bakış açılı (birinci kişi-ben) anlatımında kahraman hem anlatıcı hem de anlatılan konumundadır. Kahramanın sadece kendi bilgi, görgü ve tecrübesiyle yetinmesi ilahi bakış açısından en önemli farkıdır. Bu anlatımın özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
  • Bu anlatımda anlatıcı, sadece bilme, görme, yaşama imkânları ile sınırlı olanları bilir. 
  • Anlatıcı, kahramanlardan biridir.
  • Bu kahraman asıl yükü üstlenen birinci dereceden bir kahraman olabileceği gibi geri planda bir kahraman da olabilir.
  • Kahraman anlatıcının anlatıldığı roman ve hikâyeler, çoğunlukla "otobiyografik" özellikli olanlardır. 
  • Kahraman anlatıcı, birinci tekil şahıs ağzı ile konuşur.
  • Kahraman bakış açılı anlatımda kahraman anlatıcı bizzat kendi dil ve üslubunu kullanır.
  • İlahi bakış açısı anlatımına göre sınırları belli olan bir anlatımdır. Kahraman bakış açılı anlatımda anlatıcı için imkânlar kısıtlıdır.
  • "Ben" kavramı etrafında bir anlatım söz konusu olduğundan fiiller I. tekil kişiyle çekimlenir.
  • Kahraman anlatıcı bakış açısında anlatıcının bilgisi kendisiyle sınırlıdır. Diğer kahramanlar hakkında bir bilgiye sahip değildir.
  • Bu anlatımda kahraman anlatıcının sahip olduğu bakış açısı anlatıma yansır.
  • Kahraman anlatıcı bakış açısında anlatıcı eserin merkezinde yer alır.
  • Kahraman bakış açılı anlatımda geçmiş ve gelecek hakkında herhangi bir bilgi mümkün değildir.

Kahraman Bakış Açılı (Birinci Kişi-Ben) Anlatım Örnekleri

Örnek 1

Mahallenin yanı başında ihtiyar bir adama rastladım. Saygılı bir ifadeyle durumunu sordum. Beni duymadı. Bir daha o ihtiyara aynı şeyleri iletmek için ses tonumu yükselttim. Beni duyduğunu hareketleriyle gösterdi. Bana garip garip baktı.

Açıklama: Metinde kahraman hem anlatıcı hem de anlatılan konumundadır. Yani anlatıcı burada aynı zamanda kahramanlardan biridir. Bu paragrafta anlatıcı, sadece bilme, görme, yaşama imkânları ile sınırlı olanları bildiği için metnin anlatımı da kahraman bakış açılı anlatımdır.

Örnek 2

Bir zamanlar yaşadığım evin, gece yarısı eve dönerken taşıdığım o fenerin, duvardaki Acem halısının ve aslında gerçek bir kent olan Galata'da gördüğüm her şeyin sadece benim zihnimdeki düşünceler olduğu fikri kafama saplandığında muhakeme gücümün zayıfladığına hükmetmiştim. Ama şimdi görüyorum ki asıl bunu düşündüğümde yanılmışım. Çünkü onlar gerçekten de benim düşlerimdi.

Açıklama: Kahraman bakış açılı (birinci kişi-ben) anlatımında anlatıcı, geçmiş ve gelecek hakkında herhangi bir bilgiye sahip değildir. Bu paragrafta da anlatıcı sadece bildikleri ve gördükleriyle ön plandadır. Anlatıcı anlatımın merkezindedir. Kahramanın yani anlatıcının bizzat kendi dil ve üslubu metinde yer almıştır.

Kahraman Bakış Açılı (Birinci Kişi-Ben) Anlatımı Soruları

SORU 1

"Sokağın ortasında yapayalnız kalan ihtiyara yaklaştım. Saygılı ve sıcak bir şekilde iyi olup olmadığını sordum. Beni duymadı. Omzuna dokunup biraz daha yüksek sesle yineledim sorumu. Bana bakışı tuhaftı."  

Yukarıdaki parça için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Parça öyküleyici bir anlatımla yazılmıştır.
B) Anlatım birinci kişi ağzından yapılmıştır.
C) Anlatıcı aynı zamanda kahramanlardan biridir.
D) Anlatıcı eserin merkezinde yer almaktadır.
E) Parçada bir niyet okuma söz konusudur.

Çözüm: Paragrafta bizden kahraman bakış açılı anlatımının özelliklerini sormaktadır. "A", "B", "C" ve "D" seçeneklerinde bu bakış açısının özelliklerini yansıtan cümleler yer almaktadır. "E" seçeneğinde ise anlatıcı her şeyi bildiği için yani geçmiş ve geleceğe uzanan ve aynı zamanda niyet okuyan biri olduğu için anlatım, hâkim (ilahi-tanrısal) bakış açısı ile gerçekleşmiştir.

Ayrıca bakınız

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder